تلفن تماس: 33239072-087

ویروس‌ پاپیلومای انسانی (HPV: human Papilloma Virus )

 

پاپیلوما ویروس، از ویروس های دارای DNA دو رشته ای (dsDNA)، که هم هسته و هم سیتوپلاسم را در سلول‌های سنگفرشی سطحی درگیر می سازد و باعث ایجاد تغییرات ساختاری و مورفولوژیکی در این سلول‌ها و تولید تومورهای غیر سرطانی پوستی می‌شود. به تومورهای غیر سرطانی پوست پاپیلوما اطلاق می‌شود و به همین علت به این ویروس "پاپیلوما" گفته می شود.

 ویروس‌های پاپیلومای انسانی شامل حدود 150 ویروس مرتبط به هم هستند که به هر کدام یک تیپ اطلاق می‌شود و به هر تیپ یک عدد نسبت داده می‌شود. حدود 75 درصد از این ویروس‌ها فقط بر روی پوست رشد می‌کنند که این ویروس ها را پوستی (cutaneous) و 25 درصد مابقی (حدودا 40 تیپ) را که در سطوح موکوسی رشد می‌نمایند را موکوسی (Mucosal) یا تناسلی (genital) می‌نامند. تیپ‌های پوستی می‌توانند در قسمت‌های مختلف بدن از جمله لب‌ها باعث ایجاد زگیل (توده غیرطبیعی و غیر سرطانی بر روی پوست) شوند و انواع موکوسی آن ها هم می‌توانند زگیل‌های تناسلی و انواعی از سرطان‌ها‌ (از جمله سرطان دهانه رحم) را ایجاد نمایند. این ویروس‌ها شایع ترین عامل عفونت منتقله از طریق جنسی می باشند.

اکثر افرادی که به این ویروس آلوده هستند از این موضوع بی‌اطلاع می‌باشند؛ زیرا در بدن آنها علائم یا مشکلات بالینی ایجاد نمی‌شود و اغلب ظرف مدت دو سال بطور خودبخود بهبود می‌یابند. اما گاهی اوقات عفونت با HPV پایدار می ماند و باعث ایجاد مشکلاتی چون بروز زگیل تناسلی و سرطان خواهد شد. البته ممکن است عفونت حین زایمان به فرزند منتقل شود که در این موارد، بچه به پاپیلوماتوز تنفسی راجعه (Recurrent respiratory papillomatosis) مبتلا می شود.

شیوع پاپیلوما ویروس انسانی:

مرکز آمار بیماری ها (CDC) تخمین زده است که در آمریکا سالانه 14 میلیون نفر جدید به این ویروس آلوده خواهند شد و تقریبا هر فردی که دارای ارتباط جنسی است، در طول زندگی خود حداقل به یکی از تیپ‌های بیماری آلوده شده است. سالانه حدود 17500 زن و 9300 مرد در آمریکا به سرطان ناشی از HPV مبتلا می شوند. تا به امروز در ایران در مورد شیوع آلودگی و سرطان ناشی از ویروس پاپیلوما به صورت رسمی آماری که بتوان به صورت قطعی به آن استناد کرد، گزارش نشده است.

تیپ‌های «کم‌خطر» HPVهای تناسلی از جمله تیپ 11 و 6 می‌توانند باعث ایجاد زگیل یا ضایعات تناسلی شوند؛ در حالیکه احتمال ایجاد سرطان توسط برخی از انواع HPV های تناسلی (تیپ‌های پرخطر) بیشتر است. عموما تمام سرطان‌های گردن رحم در اثر عفونت HPV ایجاد می‌شود و در این میان تقریباً 70 درصد این سرطان ها از دو تیپ 18 و 16 ناشی می‌شود. تیپ‌های 45 و 31 هم در گروه پر خطر هستند و حدود 10- 5 درصد از سرطان های سرویکس را باعث می شوند.

علائم و بروز پاپیلوما ویروس انسانی:

زگیل تناسلی به صورت برجستگی‌های کوچک مجزا یا چند برجستگی متصل به هم در نواحی تناسلی ایجاد می‌شود. زگیل می‌تواند کوچک، بزرگ، برجسته، مسطح یا شبیه گل کلم باشد. معمولاً طی چند هفته تا چند ماه پس از تماس جنسی با فرد مبتلا، در بدن شخص رشد می‌کند. در صورت عدم درمان زگیل، سه حالت رخ می‌دهد؛ یا خود به خود حذف می‌شود یا بدون تغییر می‌ماند و یا در اندازه و تعداد افزایش پیدا می کند.

سرطان سرویکس دومین سرطان شایع در میان زنان جهان است. سالانه 275 هزار زن به علت ابتلا به این بیماری جان خود را از دست می‌دهند. عامل حدود 7/99 درصد از این سرطانHPV می باشد و از طرفی آلودگی با تیپ‌های پرخطر این ویروس هیچ علایم بالینی خاصی ندارد و از آن جاییکه فرد از آلودگی بدن خود اطلاعی ندارد زمان کافی برای سرطان‌زایی به ویروس داده می‌شود. همچنین متأسفانه در مراحل پیشرفته، سرطان سرویکس بسیار سخت درمان می‌شود. لذا مهمترین مسئله در کنترل سرطان سرویکس، غربالگری منظم کلیه خانم‌های واجد شرایط می‌باشد.

دوره نهفتگی(دوره کمون) ویروس چقدر است؟

دوره نهفتگی یعنی فاصله زمانی بین تماس با ویروس و ظهور زگیل در ناحیه تناسلی فرد و این زمان برای زگیل تناسلی بین 3هفته تا دوسال است؛ یعنی اگر فردی با شخصی که زگیل تناسلی دارد، تماس جنسی داشته باشد ممکن است تا دوسال بعد علائمی از زگیل پیدا نکند.

آیا زگیل تناسلی میتواند مقعد را هم درگیر کند؟

 ‏بله. زگیل هم از راه انتشار مستقیم (با دست یا با وسیله اصلاح) و هم از راه تماس جنسی مقعدی میتواند به این ناحیه نیز سرایت کند.

آیا زگیل تناسلی همیشه از راه جنسی منتقل می گردد؟

 ‏خیر. خصوصا در بچه ها و گاها در بالغین، زگیل  می تواند از جاهای دیگر بدن مثل دست و پا به ناحیه تناسلی منتقل گردد. ‏بچه هایی که از مادران مبتلا طی زایمان واژینال به دنیا آمده اند ممکن است طی دو سال بعد دچار زگیل گردند.

ریسک فاکتورها (عوامل خطرساز) و پیشگیری:

بر اساس گزارش‌های سازمان بهداشت جهانی (WHO) و جمعیت سرطان آمریکا عوامل خطرساز برای یک خانم شامل: داشتن بیش از یک شریک جنسی، داشتن شریک جنسی که دارای شرکای جنسی متععد باشد، شروع روابط جنسی قبل از 16 سالگی، سن پایین‌تر از 25 سال و داشتن شریک جنسی ختنه نشده می باشد. ریسک فاکتور ها برای آقایان داشتن بیش از یک شریک جنسی و ختنه نشدن است.

چه نکاتی را در مورد واکسن باید بدانیم؟

 ‏چند قانون کلی برای واکسن که باید بدانیم:

 ‏الف. تا کنون سه نوع واکسن برای این بیماری تهیه شده است که به ترتیب دو، چهار و نُه ظرفیتی هستند. هرچه واکسن با ظرفیت بالاتر تزریق گردد در برابر ویروس های بیشتری حفاظت ایجاد میگردد. در ایران در حال حاضر واکسن چهار ظرفیتی (به نام گارداسیل) موجود است که می تواند برای بیش از 90درصد زگیل های تناسلی موجود در جامعه حفاظت ایجاد کند.

 ‏ب. واکسن را در بالغین (چه زن چه مرد) در هر سنی میتوان تزریق کرد ولی طبق پروتکل های موجود بهترین سن در دختران و پسران 11 الی 12 سالگی است ولی اگر در این سنین واکسیناسیون انجام نشد در پسران تا 26 سالگی و در دختران تا 21 سالگی می توان آن را انجام داد. در سنین بالاتر واکسیناسیون واجد اثر است و فعلا در پروتکل های معتبر توصیه به انجام آن نیست ولی در عین حال ممانعتی هم ندارد.

 ‏ج. واکسن عضلانی در سه نوبت تزریق می گردد. زمان صفر، 2 ماه و 6 ماه زمان هایی است که تزریق باید انجام شود. اگر به هر دلیلی یک دوز از واکسن فراموش شد آن را در هر زمانی که فرد به یادش آمد، میتوان تزریق نمود.

 ‏د.این واکسن ویروس زنده نیست و تزریق آن در بیماران نقص ایمنی مشکلی ایجاد نمی کند. ولی به دلیل اطلاعات ناکافی توصیه می شود در بارداری استفاده نگردد اما از آنجا که در شیر مادر ترشح نمی شود مصرف آن در شیر دهی بلامانع است.

 ‏ه. بهتر است واکسن قبل از هر گونه تماس جنسی تزریق گردد ولی به هر حال تماس جنسی ممنوعیتی برای تزریق واکسن نیست.

غربالگری:

 برای غربالگری خانم ها در آمریکا از دو نوع تست استفاده می‌شود: در تست POP (به آن پاپ اسمیر هم گفته می‌شود) با برداشت لایه ای نازک از سلول های پوششی دهانه رحم نمونه گیری انجام شده و در نمونه ها برای پیدا کردن سلول‌های تغییر یافته و غیر نرمال جستجو می شوند. سلول‌های غیر نرمال ممکن است سلول های پیش سرطانی یا سلول های سرطانی باشند. اغلب از شروع تغییرات مورفولوژیکی سلول تا سرطانی شدن بیش از ده سال طول می‌کشد.

تست دیگری که در غربالگری انجام می‌گیرد، تست ویروس HPV است، که در آن همچون تست پاپ نمونه گیری صورت گرفته و توسط آزمایش های مولکولی، نمونه ها مورد بررسی قرار می‌گیرند. از آنجایی که هر دو تست نمونه های مشابهی دارند، ممکن است که همزمان با هم انجام شوند که در این حالت به آن co-Testing گفته می‌شود.

غربالگری زنان آمریکایی از سن 21 سالگی و هر سه سال یک بار انجام می‌گیرد. از 21 تا 29سالگی نیازی به co-Testing نیست بلکه پزشک ابتدا تست پاپ را برای فرد درخواست داده و در صورت مثبت بودن نتیجه تست پاپ اسمیر، تستHPV درخواست داده می‌شود. از سن 30 تا 65 سال تست پاپ و تست HPV به صورت co-Testing هر پنج سال یک بار انجام می‌گیرد. در سایر کشورهای پیشرفته نیز غربالگری تیپ‌های پر خطر این ویروس برای تمامی خانم‌ها از سن خاصی به صورت روتین انجام می‌گیرد، این در حالی است که در کشورهای در حال توسعه فقط زمانی که پزشک به سرطان دهانه رحم مشکوک باشد این تست انجام می‌ شود. در صورت ابتلای فرد به این سرطان درمان آن سخت و احتمال انتقال سرطان به بخش‌های دیگر بدن نیز وجود دارد. این در حالی است که تشخیص زود هنگام آلودگی به HPV و درمان آن از ابتلا به سرطان جلوگیری می‌نماید.

 
روش تشخیص و انجام آن در آزمایشگاه حسینی نسب: 
 

کشت سلولی و روش‌های سرولوژیک در شناسایی این ویروس و انواع آن فاقد ارزش هستند و دقیق‌ترین راه تشخیص ابتلا به HPV روش‌های مولکولی از جمله واکنش زنجیره‌ای پلی‌مراز (PCR) و خصوصا روش Real Time آن است، که در حال حاضر توسط آزمایشگاه حسینی‌نسب سنندج انجام می‌شود. آزمایش مولکولی در حال حاضر پیشرفته‌ترین و اختصاصی ترین تستی است که با استفاده از پرایمرهای اختصاصی برای تشخیص انواع ژنوم HPV به کار می‌رود. نتیجه کلی استفاده از روش های حساس مولکولی در تشخیص ابتلا به پاپیلومای انسانی بسیار مفید بوده و به علاوه با این روش می‌توان انواع گونه های مختلف HPV در افراد بیمار و حتی در افراد به ظاهر سالم را نیز شناسایی نمود.

 
منابع: 

www.cancer.org

www.breastcancer.org

www.cancer.gov

معرفی بخش‌های آزمایشگاه

تماس با ما
سنندج، خیابان آبیدر، پایین‌تر از چهارراه، کوچه پرتوی، پلاک 3
تلفن تماس: 33239072 087 
فکس: 33239092 087
ساعت کاری آزمایشگاه
شش ماه اول:
(شنبه تا چهارشنبه 7 الی 21) (پنج‌شنبه 7 الی 19)
شش ماه دوم:
(شنبه تا چهارشنبه 7 الی 20) (پنج‌شنبه 7 الی 18)